1. Σύνοψη

Η παρούσα καλύπτει την παραγωγή και ανάπτυξη καλλυντικών προϊόντων στην Ελλάδα (περιποίηση δέρματος και μαλλιών, αντηλιακά, προϊόντα υγιεινής, διακοσμητικά καλλυντικά και αρώματα), από επιχειρήσεις που διαθέτουν δικό τους εργαστήριο σύνθεσης ή παράγουν για λογαριασμό τρίτων (private label), και όχι τη λιανική ή την εισαγωγική εμπορία. Η ελληνική αγορά καλλυντικών αποτιμάται σε περίπου 1,7 δισ. € σε τιμές λιανικής, η εγχώρια παραγωγή σε 438 εκατ. € (2023) και οι εξαγωγές αυξάνονται σταθερά από το 2021. Ο κλάδος στηρίζεται σε περίπου 160 μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ακριβώς το μέγεθος για το οποίο το Άρθρο 22Α, μετά τον ν.5162/2024, δίνει το ισχυρότερο κίνητρο. Η ΝΗΡΗΙΣ συνεργάζεται ήδη με δύο επιχειρήσεις του κλάδου σε θέματα Άρθρου 22Α, τον όμιλο ΓΡ. ΣΑΡΑΝΤΗΣ και την BEAUTYLAB. Προτείνονται πέντε κατευθύνσεις Ε&Α, όλες δεμένες με πρότυπα μέτρησης που χρησιμοποιούν τα διαπιστευμένα εργαστήρια του κλάδου (ISO 24444, ISO 24443, ISO 11930, ISO 16128, ISO 11136), και παρουσιάζεται το παράδειγμα της KORRES, που δημοσιεύει τα ερευνητικά της έργα με ακαδημαϊκούς φορείς. Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η καλλυντική βιομηχανία έχει ώριμα, καθημερινά ερευνητικά ερωτήματα (φωτοσταθερότητα, συντήρηση, αντικατάσταση συστατικών λόγω κανονιστικών αλλαγών, τεκμηρίωση ισχυρισμών), τα οποία τεκμηριώνονται με τυποποιημένες εργαστηριακές μεθόδους και ξεχωρίζουν καθαρά από τη ρουτίνα ποιοτικού ελέγχου.

2. Ο κλάδος σε νούμερα

Τα βασικά μεγέθη συγκεντρώνονται στον πίνακα που ακολουθεί. Η σήμανση [Π] δηλώνει πραγματικό, δημοσιευμένο μέγεθος, η σήμανση [Ε] εκτίμηση της πηγής. Σημειώνεται ότι η αξία αγοράς σε τιμές λιανικής (Cosmetics Europe) δεν είναι συγκρίσιμη με την εκτίμηση κλαδικών μελετών που τοποθετούν την αγορά στα 1,4 δισ. € για το 2024 σε τιμές χονδρικής· οι δύο βάσεις υπολογισμού είναι διαφορετικές και η έκθεση κρατά και τις δύο ως ένδειξη τάξης μεγέθους.

Μέγεθος	Τιμή	Έτος	Πηγή
Αξία αγοράς σε τιμές λιανικής	1,714 δισ. €	2024 [Π]	Cosmetics Europe / ΠΣΒΑΚ
Μερίδιο στην ευρωπαϊκή αγορά	1,6 %	2024 [Π]	Cosmetics Europe / ΠΣΒΑΚ
Κατά κεφαλήν κατανάλωση (ΕΕ: 183 €)	165 €	2024 [Π]	Cosmetics Europe / ΠΣΒΑΚ
Αξία εγχώριας παραγωγής	438 εκατ. €	2023 [Π]	ΠΣΒΑΚ
Μεταβολή εξαγωγών έναντι 2023	+6,4 %	2024 [Π]	ΠΣΒΑΚ
Μέσος ετήσιος ρυθμός αύξησης εξαγωγών	~19 %	2021-2024 [Π]	Κλαδική μελέτη, Τύπος
Μικρομεσαίες επιχειρήσεις του κλάδου	~163	2025 [Ε]	Cosmetics Europe / ΠΣΒΑΚ
Πωλήσεις καλλυντικών σε σούπερ μάρκετ	596 εκατ. € (+1,7 %)	2025 [Π]	Circana
Πωλήσεις καλλυντικών σε ηλεκτρονικά φαρμακεία	114 εκατ. € (+4,6 %)	2025 [Π]	Circana
Μερίδιο ηλεκτρονικού εμπορίου	14 έως 16 %	2024 [Ε]	Κλαδική μελέτη, Τύπος

Η περιποίηση δέρματος παραμένει η μεγαλύτερη κατηγορία με 42,5 % της αγοράς, ακολουθούν τα προϊόντα μαλλιών με 22 %, τα διακοσμητικά καλλυντικά με 13,2 %, τα προϊόντα καθημερινής υγιεινής με 12,9 % και τα αρώματα με 9,4 %. Οι εξαγωγές αυξάνονται ταχύτερα από την εγχώρια κατανάλωση, με την Ελλάδα να ξεπερνά το 2024 αρκετές χώρες της Δυτικής Ευρώπης σε ρυθμό ανάπτυξης, και το ενδιαφέρον των ξένων αγορών εστιάζεται σε προϊόντα φυσικής προέλευσης, με ελαιόλαδο και ελληνικά βότανα ως συστατικά διαφοροποίησης. Το ηλεκτρονικό εμπόριο και τα ηλεκτρονικά φαρμακεία κερδίζουν μερίδιο, ενώ στα σούπερ μάρκετ η κατηγορία μεγαλώνει με χαμηλότερο ρυθμό.

Τρεις τάσεις επηρεάζουν άμεσα την Ε&Α του κλάδου. Πρώτον, η κανονιστική πίεση: η επικαιροποίηση του Κανονισμού CLP για την ταξινόμηση και επισήμανση χημικών ουσιών, η αναθεώρηση του Κανονισμού 1223/2009 για τα καλλυντικά που βρίσκεται σε εξέλιξη σε ευρωπαϊκό επίπεδο, και ο περιορισμός των σκόπιμα προστιθέμενων μικροπλαστικών (Κανονισμός 2023/2055) υποχρεώνουν τις επιχειρήσεις σε επανασχεδιασμό συνθέσεων, σήμανσης και συσκευασίας. Δεύτερον, η ευαισθησία στην τιμή: η τιμή έχει γίνει ο πιο επιδραστικός παράγοντας αγοράς, οπότε οι νέες συνθέσεις πρέπει να πετυχαίνουν ισοδύναμη απόδοση με χαμηλότερο κόστος πρώτων υλών. Τρίτον, η ζήτηση για τεκμηριωμένους ισχυρισμούς φυσικής προέλευσης, ήπιας δράσης και αποτελεσματικότητας, που απαιτεί μετρήσεις και όχι διαφημιστικές διατυπώσεις.

3. Πελάτες της ΝΗΡΗΙΣ στον κλάδο

Η ΝΗΡΗΙΣ συνεργάζεται με δύο επιχειρήσεις του κλάδου που βρίσκονται στα δύο άκρα της κλίμακας μεγέθους, γεγονός που της δίνει εικόνα τόσο για το πώς οργανώνεται η έρευνα σε βιομηχανικό όμιλο όσο και για το πώς τεκμηριώνεται σε εργαστήριο σύνθεσης μικρής επιχείρησης.

Η ΓΡ. ΣΑΡΑΝΤΗΣ Α.Β.Ε.Ε., με έδρα το Μαρούσι Αττικής και εισηγμένη στο Χρηματιστήριο Αθηνών, είναι ο μεγαλύτερος ελληνικός όμιλος καταναλωτικών προϊόντων με δραστηριότητα στα καλλυντικά και αρώματα, τα προϊόντα προσωπικής φροντίδας, τα προϊόντα οικιακής φροντίδας και τα προϊόντα υγείας, με παραγωγική μονάδα στα Οινόφυτα Βοιωτίας που παράγει, μεταξύ άλλων, δερμοκαλλυντικά και στην οποία ο όμιλος ανακοίνωσε το 2025 νέες επενδύσεις ενίσχυσης δυναμικότητας. Η ΝΗΡΗΙΣ συνεργάζεται με τον όμιλο στην τεκμηρίωση δαπανών Ε&Α στο πλαίσιο του Άρθρου 22Α.

Η BEAUTYLAB (ΕΛΙΣΑΒΕΤ ΔΑΡΑΒΕΛΗ Α.Ε.), με έδρα την Πεύκη Αττικής, είναι επιχείρηση σύνθεσης και ανάπτυξης καλλυντικών προϊόντων για τη δική της αγορά και για πελάτες ιδιωτικής ετικέτας, με την οποία η ΝΗΡΗΙΣ συνεργάζεται στην τεκμηρίωση και υποβολή φακέλου Άρθρου 22Α. Η συνεργασία επιβεβαιώνει ότι το εργαστήριο σύνθεσης μιας μικρής επιχείρησης παράγει καθημερινά υλικό που, με σωστή οργάνωση από την αρχή του έτους, στέκεται ως ερευνητικό έργο απέναντι στα κριτήρια της ΓΓΕΚ.

4. Πώς αξιοποιεί το Άρθρο 22Α μια επιχείρηση του κλάδου

Το Άρθρο 22Α του ν.4172/2013 επιτρέπει στις επιχειρήσεις να εκπίπτουν τις δαπάνες επιστημονικής και τεχνολογικής έρευνας από τα ακαθάριστα έσοδά τους προσαυξημένες, επιπλέον της κανονικής έκπτωσης. Μετά τον ν.5162/2024, για τα φορολογικά έτη 2025 και επόμενα, η βασική προσαύξηση είναι 100 %, ανεβαίνει σε 150 % για δαπάνες που καταβάλλονται σε ερευνητικούς φορείς, πανεπιστημιακά ινστιτούτα ή εγγεγραμμένες νεοφυείς επιχειρήσεις μη συνδεδεμένες με τον λήπτη, και φθάνει το 200 % για τις πολύ μικρές, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις κατά τη Σύσταση 2003/361/ΕΚ, με την προϋπόθεση ότι οι δαπάνες έρευνας υπερβαίνουν το 20 % του συνόλου των δαπανών του έτους. Προβλέπεται και πρόσθετη προσαύξηση 15 % για ΜΜΕ όταν οι δαπάνες έρευνας του έτους ξεπερνούν τον μέσο όρο της προηγούμενης διετίας, με εφαρμογή της ευνοϊκότερης περίπτωσης όταν συντρέχουν περισσότερες. Για τις μεγάλες επιχειρήσεις του κλάδου, όπως οι εισηγμένοι όμιλοι, ισχύει η βασική προσαύξηση 100 %, ενώ για μια επιχείρηση καλλυντικών με 10 έως 50 άτομα, όπου το εργαστήριο σύνθεσης αντιπροσωπεύει σημαντικό μέρος της μισθοδοσίας, το όριο του 20 % είναι ρεαλιστικό και η προσαύξηση 200 % αλλάζει ουσιαστικά το κόστος της έρευνας.

Ο φάκελος υποβάλλεται στη Γενική Γραμματεία Έρευνας και Καινοτομίας ταυτόχρονα με τη δήλωση φορολογίας εισοδήματος, με τα κριτήρια χαρακτηρισμού και τις δέκα κατηγορίες δαπανών της ΚΥΑ 100335/2019· πάνω από 60.000 € δαπανών απαιτείται Έκθεση Διασφάλισης ορκωτού ελεγκτή. Στα καλλυντικά οι κατηγορίες που κινητοποιούνται συνήθως είναι οι αμοιβές του επιστημονικού προσωπικού του εργαστηρίου (χημικοί, φαρμακοποιοί, τεχνολόγοι σύνθεσης), οι αμοιβές εξωτερικών διαπιστευμένων εργαστηρίων για δοκιμές αποτελεσματικότητας, σταθερότητας, μικροβιολογίας και ασφάλειας, τα αναλώσιμα των πιλοτικών παρτίδων (πρώτες ύλες, δείγματα, συσκευασίες δοκιμής) και η απόσβεση οργάνων όπως ρεόμετρα, ομογενοποιητές, θάλαμοι σταθερότητας και συσκευές μέτρησης δερματικών παραμέτρων, για τον χρόνο χρήσης τους στο έργο. Η τεκμηρίωση απαιτεί φύλλα χρονοχρέωσης ανά άτομο, εκθέσεις παραχθέντος έργου, ημερολόγιο εργαστηρίου με ημερομηνίες μέσα στο έτος, αρχεία παρτίδων δοκιμής με τα αποτελέσματα των μετρήσεων (θετικά και αρνητικά) και συμβάσεις με τα εξωτερικά εργαστήρια που περιγράφουν ερευνητικό αντικείμενο.

Τα σημεία που δημιουργούν συνήθως πρόβλημα στον έλεγχο για τον συγκεκριμένο κλάδο είναι τρία. Η κανονιστική συμμόρφωση από μόνη της (σύνταξη PIF και CPSR, κοινοποίηση στο CPNP, δοκιμές ασφάλειας που απαιτεί ο νόμος για κάθε προϊόν) δεν αποτελεί Ε&Α· γίνεται επιλέξιμη μόνο ως μέρος ενός έργου με ερευνητικό ερώτημα. Η απλή διαφοροποίηση υπάρχουσας σύνθεσης (νέο άρωμα, νέο χρώμα, αλλαγή συσκευασίας) δεν έχει τεχνολογική αβεβαιότητα. Και ο μεγάλος αριθμός παράλληλων προϊόντων μιας χρονιάς, τυπικό φαινόμενο σε επιχειρήσεις ιδιωτικής ετικέτας, πρέπει να οργανώνεται σε λίγους ερευνητικούς άξονες με κοινό ερώτημα και κοινή μεθοδολογία, αλλιώς ο αξιολογητής βλέπει κατάλογο προϊόντων και όχι έρευνα.

5. Κατευθύνσεις Ε&Α για μια επιχείρηση του κλάδου

Οι κατευθύνσεις που ακολουθούν είναι προσαρμοσμένες σε επιχείρηση με δικό της εργαστήριο σύνθεσης και πρόσβαση σε εξωτερικά διαπιστευμένα εργαστήρια, χωρίς δική της ερευνητική υποδομή κυτταρικών ή κλινικών μελετών. Κάθε μία περιέχει μετρήσιμο μέγεθος, πρότυπο μέτρησης και ρεαλιστικό αποτέλεσμα, και πληροί τα κριτήρια εφόσον τεκμηριωθεί με τον τρόπο που περιγράφεται.

5.1 Φωτοσταθερότητα και επίτευξη υψηλού δείκτη προστασίας με ορυκτά φίλτρα

Δεν είναι γνωστό εκ των προτέρων αν ένα σύστημα ορυκτών φίλτρων (διοξείδιο τιτανίου, οξείδιο ψευδαργύρου) σε συνδυασμό με φυτικά αντιοξειδωτικά μπορεί να φθάσει σε SPF 50 και σε επαρκή προστασία UVA χωρίς τη λευκή απόχρωση και τη βαριά αίσθηση που χαρακτηρίζουν τα ορυκτά αντηλιακά, ούτε αν η προστασία διατηρείται μετά από έκθεση σε ακτινοβολία. Η επιχείρηση σχεδιάζει σειρά συνθέσεων με μεταβλητές το ποσοστό και την επικάλυψη των φίλτρων, τον τύπο γαλακτωματοποιητή και τα φυτικά εκχυλίσματα, τις παρασκευάζει σε πιλοτικές παρτίδες και τις αποστέλλει σε εξωτερικό εργαστήριο για προσδιορισμό SPF in vivo κατά ISO 24444, UVA-PF και κρίσιμου μήκους κύματος in vitro κατά ISO 24443, ανθεκτικότητας στο νερό κατά ISO 16217 και φωτοσταθερότητας με μέτρηση της απορρόφησης πριν και μετά από ελεγχόμενη ακτινοβόληση. Ρεαλιστικό αποτέλεσμα είναι η χαρτογράφηση των συνθέσεων που πετυχαίνουν τον στόχο και η τεκμηρίωση όσων αποτυγχάνουν, με το αρνητικό αποτέλεσμα να έχει ίση αξία. Κύριες δαπάνες είναι οι αμοιβές του προσωπικού σύνθεσης και οι αμοιβές του εξωτερικού εργαστηρίου, με δευτερεύουσες τα αναλώσιμα των παρτίδων. (Το κριτήριο που ικανοποιείται πιο δύσκολα είναι η καινοτομία, επειδή ορυκτά αντηλιακά υπάρχουν στην αγορά· καλύπτεται με τη σαφή διατύπωση του συγκεκριμένου συνδυασμού φίλτρων, εκχυλισμάτων και μορφής που δεν έχει τεκμηριωμένη λύση στη βιβλιογραφία.)

5.2 Συστήματα συντήρησης χαμηλής επιβάρυνσης και μικροβιολογική ασφάλεια

Η ζήτηση για συνθέσεις χωρίς παραδοσιακά συντηρητικά δημιουργεί ένα ανοιχτό ερώτημα: δεν είναι γνωστό αν ένας συνδυασμός πολυλειτουργικών συστατικών (γλυκόλες, υδροξυακετοφαινόνη, καπρυλυλο-γλυκόλη, χηλικοί παράγοντες) και ελεγχόμενης ενεργότητας νερού επαρκεί για να προστατεύσει ένα συγκεκριμένο γαλάκτωμα ή υδατικό προϊόν σε όλη τη διάρκεια ζωής του. Η μεθοδολογία είναι πειραματικός σχεδιασμός με πολλαπλές παραλλαγές της ίδιας βάσης, δοκιμή αποτελεσματικότητας συντήρησης (challenge test) κατά ISO 11930 σε εξωτερικό εργαστήριο, μέτρηση pH, ιξώδους και ενεργότητας νερού, και επιταχυνόμενη σταθερότητα σε θαλάμους 40 °C και 45 °C με βάση τις κατευθύνσεις του ISO/TR 18811. Μετρήσιμα μεγέθη είναι η λογαριθμική μείωση του μικροβιακού φορτίου στις ημέρες 7, 14 και 28, η μεταβολή ιξώδους και pH ανά μήνα και η προκύπτουσα διάρκεια μετά το άνοιγμα (PAO). Ρεαλιστικό αποτέλεσμα είναι ένας κανόνας σχεδιασμού για την επιχείρηση: ποιοι συνδυασμοί λειτουργούν σε ποιο εύρος pH και τύπου βάσης. Κύριες δαπάνες: προσωπικό εργαστηρίου και εξωτερικές μικροβιολογικές δοκιμές. (Το πιο αδύναμο κριτήριο είναι η αβεβαιότητα, γιατί οι προμηθευτές πρώτων υλών δίνουν συστάσεις· καλύπτεται με το ότι οι συστάσεις αφορούν πρότυπες βάσεις και όχι τη συγκεκριμένη σύνθεση, και με την καταγραφή των αποτυχιών στο challenge test.)

5.3 Αντικατάσταση συστατικών λόγω κανονιστικών περιορισμών με ισοδύναμη απόδοση

Ο περιορισμός των μικροπλαστικών και οι διαδοχικές προσθήκες στα παραρτήματα του Κανονισμού 1223/2009 αφαιρούν από τη διάθεση της βιομηχανίας πολυμερή ρυθμιστές ρεολογίας, σωματίδια απολέπισης, παράγοντες αδιαφάνειας και συγκεκριμένα φίλτρα και συντηρητικά. Δεν είναι γνωστό εκ των προτέρων αν οι βιοαποδομήσιμες ή φυσικής προέλευσης εναλλακτικές αποδίδουν την ίδια ρεολογία, αίσθηση και σταθερότητα στη συγκεκριμένη σύνθεση. Η επιχείρηση αναδιατυπώνει τα επηρεαζόμενα προϊόντα με δύο ή τρεις υποψήφιες εναλλακτικές ανά συστατικό, μετρά τη ροϊκή συμπεριφορά με ρεόμετρο (ιξώδες σε καθορισμένους ρυθμούς διάτμησης, όριο διαρροής), τη σταθερότητα του γαλακτώματος με φυγοκέντρηση και κύκλους θερμοκρασίας, την κατανομή μεγέθους σωματιδίων όπου έχει νόημα, και την αισθητηριακή ισοδυναμία με εκπαιδευμένη ομάδα κατά ISO 11136. Ρεαλιστικό αποτέλεσμα είναι η επιλογή της εναλλακτικής που διατηρεί τα χαρακτηριστικά μέσα σε ορισμένο εύρος απόκλισης από το αρχικό προϊόν, ή η τεκμηρίωση ότι καμία δεν το πετυχαίνει και η σύνθεση χρειάζεται νέο σχεδιασμό. Κύριες δαπάνες: προσωπικό, αναλώσιμα και απόσβεση ρεομέτρου. (Το πιο αδύναμο κριτήριο είναι η διάκριση από τη συμμόρφωση· καλύπτεται με το ότι το ερώτημα δεν είναι «τι επιτρέπεται» αλλά «ποια εναλλακτική αποδίδει», με ποσοτικά κριτήρια ισοδυναμίας ορισμένα πριν τις δοκιμές.)

5.4 Ενόργανη τεκμηρίωση ισχυρισμών αποτελεσματικότητας

Ο Κανονισμός 655/2013 απαιτεί οι ισχυρισμοί των καλλυντικών να στηρίζονται σε επαρκή και επαληθεύσιμα στοιχεία, αλλά για ένα νέο εκχύλισμα ελληνικού βοτάνου ή έναν νέο συνδυασμό δραστικών δεν είναι γνωστό σε ποια συγκέντρωση και σε ποια βάση εμφανίζεται μετρήσιμη δράση. Η επιχείρηση σχεδιάζει δοκιμή δόσης-απόκρισης με τρεις έως τέσσερις συγκεντρώσεις του δραστικού στην ίδια βάση και μάρτυρα χωρίς δραστικό, και μετρά σε εξωτερικό εργαστήριο με εθελοντές την ενυδάτωση της κεράτινης στιβάδας με κορνεομετρία, τη διαδερμική απώλεια νερού (TEWL) με εβαπορομετρία, την ελαστικότητα με κουτομετρία και τη μελανίνη ή το ερύθημα με χρωματομετρία, σε καθορισμένα χρονικά σημεία και με στατιστική ανάλυση των διαφορών. Μετρήσιμα μεγέθη είναι η ποσοστιαία μεταβολή κάθε παραμέτρου έναντι του μάρτυρα και η ελάχιστη αποτελεσματική συγκέντρωση. Ρεαλιστικό αποτέλεσμα είναι η τεκμηρίωση ενός ισχυρισμού με συγκεκριμένο ποσοστό και χρόνο, ή η απόρριψη του ισχυρισμού. Κύριες δαπάνες: αμοιβές εξωτερικού εργαστηρίου και προσωπικό σχεδιασμού. (Το πιο αδύναμο κριτήριο είναι η μεταβιβασιμότητα, επειδή τα δεδομένα αφορούν μία σύνθεση· καλύπτεται με το ότι η καμπύλη δόσης-απόκρισης του δραστικού είναι νέα γνώση που μεταφέρεται σε όλες τις επόμενες συνθέσεις της επιχείρησης.)

5.5 Πράσινη εκχύλιση ελληνικών φυτικών υλών και αξιοποίηση παραπροϊόντων

Τα φύλλα ελιάς, τα στέμφυλα σταφυλιού, ο φλοιός εσπεριδοειδών και άλλα παραπροϊόντα της ελληνικής αγροδιατροφής περιέχουν πολυφαινόλες με ενδιαφέρον για τα καλλυντικά, αλλά δεν είναι γνωστό εκ των προτέρων ποιες συνθήκες εκχύλισης με διαλύτες αποδεκτούς για καλλυντικά (νερό, γλυκερίνη, αιθανόλη, υπερκρίσιμο διοξείδιο του άνθρακα σε συνεργαζόμενο φορέα) δίνουν αναπαραγώγιμη απόδοση και σταθερό εκχύλισμα μέσα σε τελική σύνθεση. Η μεθοδολογία είναι πειραματικός σχεδιασμός με μεταβλητές τον διαλύτη, τη θερμοκρασία, τον χρόνο και την αναλογία στερεού προς υγρό, με μέτρηση της απόδοσης εκχύλισης, του ολικού φαινολικού περιεχομένου (μέθοδος Folin-Ciocalteu), της αντιοξειδωτικής ικανότητας (DPPH, ORAC) και του χρωματογραφικού αποτυπώματος HPLC, και στη συνέχεια δοκιμές σταθερότητας χρώματος, οσμής και φαινολικού περιεχομένου του εκχυλίσματος μέσα σε γαλάκτωμα και σε υδατικό προϊόν σε συνθήκες επιταχυνόμενης γήρανσης. Ο δείκτης φυσικής προέλευσης κατά ISO 16128 υπολογίζεται για κάθε τελική σύνθεση. Ρεαλιστικό αποτέλεσμα είναι ένα πρωτόκολλο εκχύλισης με προδιαγραφή εκχυλίσματος ή η διαπίστωση ότι το εκχύλισμα δεν είναι σταθερό σε ορισμένους τύπους βάσης. Κύριες δαπάνες: προσωπικό, αναλώσιμα, εξωτερικές αναλύσεις και, όπου συμμετέχει ερευνητικός φορέας, η προσαυξημένη κατηγορία εξωτερικών συνεργατών. (Το πιο αδύναμο κριτήριο είναι η καινοτομία, επειδή η βιβλιογραφία για τις πολυφαινόλες είναι εκτενής· καλύπτεται με την εστίαση στη συμπεριφορά του συγκεκριμένου εκχυλίσματος μέσα στη σύνθεση, που δεν είναι δημοσιευμένη.)

Οι πέντε κατευθύνσεις συνδυάζονται φυσικά σε ένα δωδεκάμηνο έργο με τέσσερις Ενότητες Εργασίας: μία για τον σχεδιασμό και την παρασκευή των πιλοτικών συνθέσεων ανά άξονα, με το ημερολόγιο εργαστηρίου και τα αρχεία παρτίδων ως παραδοτέα· μία για τις φυσικοχημικές και μικροβιολογικές δοκιμές (σταθερότητα, ρεολογία, challenge test), με τα δελτία μετρήσεων ως παραδοτέα· μία για τις δοκιμές αποτελεσματικότητας και προστασίας σε εξωτερικά εργαστήρια (SPF, UVA, ενόργανες μετρήσεις σε εθελοντές), με τις εκθέσεις των εργαστηρίων ως παραδοτέα· και μία για την αξιολόγηση, τη σύνθεση των συμπερασμάτων ανά άξονα και την κλιμάκωση των επιτυχημένων συνθέσεων από την κλίμακα του εργαστηρίου σε πιλοτική παρτίδα, με μέτρηση της ισοδυναμίας των παρτίδων. Το χρονοδιάγραμμα και οι ενότητες προκύπτουν από το πραγματικό πρόγραμμα του εργαστηρίου, όχι το αντίστροφο.

6. Παράδειγμα μεγάλης εταιρείας του κλάδου

Η KORRES Α.Ε. Φυσικά Προϊόντα είναι η ελληνική εταιρεία καλλυντικών με την πιο συστηματικά δημοσιοποιημένη ερευνητική δραστηριότητα. Η εταιρεία δηλώνει συνεργασία με περισσότερα από δεκαπέντε ευρωπαϊκά ακαδημαϊκά ιδρύματα σε προγράμματα ανακάλυψης νέων φυσικών δραστικών και αναφέρει πολυετή μελέτη πάνω από 3.600 φυτικών εκχυλισμάτων ως προς τις αντιοξειδωτικές, αντιγηραντικές και αντηλιακές τους ιδιότητες. Στον ιστότοπό της διατηρεί ξεχωριστή σελίδα ερευνητικών έργων, όπου παρουσιάζει τη συμμετοχή της σε συγχρηματοδοτούμενα έργα της δράσης Ερευνώ-Δημιουργώ-Καινοτομώ: το CosmAGE (Τ2ΕΔΚ-02583) για ανάπτυξη καλλυντικών με αντιγηραντική δράση από την ελληνική χλωρίδα, το Start-Plant-Endemic (Τ2ΕΔΚ-01647), το Green_Wild_ROSE.gr (Τ2ΕΔΚ-02333) και το Nutra-Food (Τ7ΔΚΙ-00296).

Η περιγραφή του CosmAGE είναι χρήσιμη ως πρότυπο μεθοδολογίας: περίπου εκατό εκχυλίσματα παράγονται με πράσινες τεχνολογίες, αναλύονται φυτοχημικά με στόχο την απομόνωση καθαρών ουσιών, ελέγχονται για κυτταροτοξικότητα και κατατάσσονται ως προς την αντιοξειδωτική, κυτταροπροστατευτική, φωτοπροστατευτική, αντιρυτιδική και λευκαντική τους δράση σε κυτταρικά και άλλα πειραματικά μοντέλα, σε συνεργασία ακαδημαϊκών ομάδων φυτοχημείας και βιολογίας της γήρανσης με τη βιομηχανία. Το έργο δηλώνει ρητά ως αποτέλεσμα και τη νέα επιστημονική γνώση για τις τεχνικές εκχύλισης και τους μηχανισμούς γήρανσης, όχι μόνο τα προϊόντα.

Αυτό που μπορεί να αντλήσει ο μικρότερος παίκτης δεν είναι η κλίμακα, αλλά η λογική: ένα σαφές ερευνητικό ερώτημα ανά άξονα, μια αλυσίδα από την πρώτη ύλη ως τη μέτρηση της δράσης, εξωτερικοί επιστημονικοί συνεργάτες για ό,τι δεν μπορεί να μετρήσει το ίδιο το εργαστήριο, και δημόσια, ονομαστική καταγραφή του τι ερευνήθηκε. Οι κατευθύνσεις 5.4 και 5.5 της παρούσας είναι η ίδια αλυσίδα σε κλίμακα μερικών εκχυλισμάτων και μερικών συνθέσεων, με πρότυπα μέτρησης που είναι προσιτά σε επιχείρηση χωρίς δική της ερευνητική μονάδα.

7. Συμπέρασμα

Μια επιχείρηση καλλυντικών που θέλει να αξιοποιήσει το Άρθρο 22Α χρειάζεται να επιλέξει ένα ή δύο από τα παραπάνω ερωτήματα που αντιστοιχούν σε πραγματικές ανάγκες της τρέχουσας χρονιάς, να ορίσει την ομάδα του εργαστηρίου που θα τα δουλέψει με σαφείς ρόλους, να ανοίξει από την πρώτη ημέρα ημερολόγιο έρευνας και αρχείο παρτίδων δοκιμής με ημερομηνίες και αποτελέσματα, να συμφωνήσει με τα εξωτερικά εργαστήρια συμβάσεις που περιγράφουν ερευνητικό αντικείμενο και πρότυπα μέτρησης, και να ελέγξει εγκαίρως αν πληροί τις προϋποθέσεις ΜΜΕ και το όριο του 20 % για την προσαύξηση 200 %.

Η ΝΗΡΗΪΣ αναλαμβάνει τον σχεδιασμό του έργου, την οργάνωση της τεκμηρίωσης σε όλη τη διάρκεια του έτους και τη σύνταξη και υποβολή του φακέλου στη ΓΓΕΚ.

Μπορείτε να κατεβάσετε την αναλυτική μελέτη εδω:

Καλλυντικά-και-Άρθρο-22Α-2026.pdf